Operatieve behandeling

Is een operatie een optie?

Chirurgische behandeling van obesitas noemt men ook wel bariatrische chirurgie.

Volgende richtlijnen worden gehanteerd:

BMI ≥ 40, ongeacht bijkomende gezondheidsproblemen.
BMI ≥ 35 met gerelateerde aandoeningen zoals diabetes type 2, hypertensie of slaapapneu.
Je moet gemotiveerd zijn en bereid om langdurige opvolging en levensstijlverandering te ondergaan.
Een multidisciplinair team (endocrinoloog, diëtist, psycholoog, chirurg) beoordeelt de geschiktheid.

Welke operaties zijn er mogelijk en wat zijn de gevolgen hiervan?

De twee meest uitgevoerde ingrepen zijn de gastric bypass en de sleeve gastrectomie. Beide operaties worden laparoscopisch (via kijkoperatie eventueel met behulp van operatierobot) uitgevoerd en hebben als doel om de voedselinname en/of de opname van calorieën te beperken. Welke van deze ingrepen voor jou het best is, zal met jou besproken worden.

1.Gastric Bypass

Bij een gastric bypass wordt de maag verkleind tot een klein maagpouchje (ongeveer zo groot als een ei). Dit wordt vervolgens verbonden met een lager gelegen deel van de dunne darm, waardoor voedsel een groot deel van de maag en dunne darm omzeilt. Dit zorgt voor:

Een sneller verzadigd gevoel.
Een verminderde opname van calorieën en voedingsstoffen.
Hormonale veranderingen die de eetlust onderdrukken en de bloedsuiker verbeteren.

Peri-operatief zijn er risico’s van de narcose waarvoor preoperatief consult anesthesiologie voorzien wordt. Risico’s van de ingreep zullen met jou besproken worden op de consultatie (onder andere bloeding, lekkage, wondinfectie, longontsteking, longembolie).

Patiënten verliezen gemiddeld 60 tot 80% van hun overgewicht binnen de eerste 12 tot 18 maanden. Resultaten verschillen per persoon en hangen sterk af van naleving van het opvolgtraject. Daarbij heeft het ook een gunstig effect op diabetes, bloeddruk, cholesterol, slaapapnee, zuurbranden van maagzuur, … Na de operatie zullen we samen met je huisarts evalueren of en wanneer deze medicatie kan aangepast of zelfs gestopt worden.

Sommige vitamines worden echter soms in te lage mate opgenomen, waardoor we adviseren om levenslang vitaminesupplementen te nemen. Een jaarlijkse controle na de ingreep is hiervoor noodzakelijk. Dit kan via ons, of bij je huisarts.
Mede om deze reden is het afgeraden om de eerste 18 maanden na de operatie zwanger te worden.

Voeding en eetgewoonten zijn belangrijk om aan te passen na de ingreep. Hierover gaan we meer in detail in onder “Wat na een operatie”.

Er is een klein risico op darmobstructie (3-5%) na de ingreep, waarvoor soms een heringreep noodzakelijk is.

Opgelet met alcohol en roken!
Er zal een grotere gevoeligheid zijn voor alcohol met snel optreden van bijwerkingen en daarnaast een grotere kans op verslaving.
Op de plaats van de verbinding tussen de maagpouch en de dunne darm is er een verhoogd risico op maagzweren bij patiënten die roken.

2. Sleeve Gastrectomie

Bij deze ingreep wordt ongeveer 75% van de maag verwijderd. Wat overblijft is een smalle ‘mouw’ of sleeve. De werking berust op:

Een aanzienlijk kleiner maagvolume.
Verminderde eetlust door het wegnemen van een deel van de maag dat het hongerhormoon ghreline produceert.
De normale voedselroute blijft verder behouden.

Dumpingklachten zijn mogelijk na een sleeve gastrectomie, maar over het algemeen minder vergeleken met een gastric bypass. Dit geldt ook voor vitaminetekorten.

Gewichtsverlies wordt ook ongeveer op 30% van het gewicht geschat, maar bij een sleeve gastrectomie is er 20% kans op gewichtstoename bij het niet volgen van de dieetmaatregelen. Resultaten verschillen per persoon en hangen sterk af van naleving van het opvolgtraject. Daarbij heeft het ook een gunstig effect op diabetes, bloeddruk, cholesterol, slaapapnee,… Na de operatie zullen we samen met je huisarts evalueren of en wanneer deze medicatie kan aangepast of zelfs gestopt worden. Er is een kans dat zuurbranden van maagzuur zal toenemen na de ingreep. Dit zal met jou besproken worden.

Wat na de operatie?

De operatieprocedure duurt ongeveer 120 minuten (of 90 minuten bij sleeve gastrectomie). We verwachten dat je 1 of 2 nachten in het ziekenhuis verblijft. Als de voeding en medicatie goed kan opgestart worden en alles verder goed gaat, kan je mits opvolging naar huis.

Een succesvolle behandeling stopt niet bij de ingreep. Levenslange opvolging is essentieel en omvat:

Nieuwe eetgewoonten aanleren en aanhouden (kleinere porties, evenwichtige voeding). Vermijden van vetrijke en suikerrijke voedingsmiddelen gezien deze moeizamer verteren en dumpingklachten kunnen geven onder de vorm van buikkrampen, diarree, zweten, hartkloppingen, daling van de bloedsuikerspiegel. Dumpingklachten zullen sneller optreden als je te snel drinkt na of bij het eten. Het is aangeraden om eten en drinken te scheiden. De diëtisten zullen je hiermee begeleiden.
Vitamines dagelijks innemen (vooral bij bypass).
Regelmatige lichaamsbeweging en gedragsmatige ondersteuning. Alcoholinname tot een minimum herleiden.
Jaarlijkse consultaties en controle van de vitamines in het bloed.

Bariatrische chirurgie is geen ‘gemakkelijke uitweg’, maar een krachtig hulpmiddel binnen een totaalaanpak van obesitas. Een goede voorbereiding, motivatie en blijvende opvolging zijn cruciaal voor blijvend succes.