Ganglion van Gasser

Inleiding

Samen met jouw behandelende (pijn)specialist heb je besloten om over te gaan tot behandeling van het ganglion van Gasser. Deze informatiebrochure geeft je meer informatie over de behandeling die je zal ondergaan. Zo kan je jezelf al voorbereiden op de ingreep want hoe beter je de procedure kent, hoe vlotter alles kan verlopen. 

Ganglion van Gasser

De hersenzenuwen zijn de twaalf zenuwen die, in tegenstelling tot alle andere zenuwen in ons lichaam, niet ontspringen uit het ruggenmerg, maar direct uit de hersenen. Ze zijn genummerd met de Romeinse cijfers I tot en met XII. Deze nummering is gebaseerd op de volgorde waarmee de zenuwen uit de hersenen treden. De hersenzenuwen zijn belangrijk voor verschillende functies. Zo zijn ze onder andere betrokken bij de functie van onze zintuigen. Een deel van de zenuwen is betrokken bij de zintuiglijke waarneming en geeft informatie door aan de hersenen. Andere hersenzenuwen zijn betrokken bij de bewegingen en geven aansturing vanuit de hersenen naar de spieren om zo hun functie uit te voeren. Daarnaast hebben sommige zenuwen een gecombineerde waarnemende en bewegende functie. Voor het gevoel in het gezicht is de vijfde hersenzenuw (nervus trigeminus) verantwoordelijk.

Het ganglion van Gasser is een zenuwknoop die gelegen is aan de schedelbasis ter hoogte van het oor. In dit ganglion van Gasser splitst de vijfde hersenzenuw zich op in drie zenuwtakken:

• de oogzenuw (nervus oftalmicus of V1)
• de bovenkaakzenuw (nervus maxillaris of V2)
• de onderkaakzenuw (nervus mandibullaris of V3)

De eerste tak – V1 – zorgt voor het gevoel van de ogen en het voorhoofd.

De tweede tak – V2 – zorgt voor het gevoel voor de regio onder het oog en tussen het oor en de neus.

De derde tak – V3 – zorgt voor de regio onder de mond (kin), de tong, het ondergebit en de onderkaak. Deze derde tak bevat, behalve de zenuwvezels die het gevoel overbrengen, ook de zenuwvezels die verantwoordelijk zijn voor het bewegen van de kauwspieren.

Trigeminusneuralgie is een heel pijnlijke aandoening waarbij (meestal schietende) pijnen optreden in één of meerdere takken van de aangezichtszenuw. De pijnscheuten kunnen uitgelokt worden door aanraking, bij scheren, wassen van het gelaat, kauwen, slikken, warmte, koude ... Daarnaast kan de huid ook overgevoelig zijn en bij lichte aanraking hevige pijn uitlokken. Er kunnen verschillende oorzaken zijn voor het ontstaan van deze pijnklachten (bloedvaatje dat tegen de oorsprong van de zenuw drukt, MS, tumor in het hoofd ...), doch vaak kan er nooit een echte oorzaak gevonden worden. De eerste keuze van behandeling bij aangezichtspijn is een medicamenteuze behandeling. Wanneer de inname van medicatie echter geen goed resultaat geeft, kan er een radiofrequente behandeling van het ganglion van Gasser verricht worden. 

Aandachtspunten

Waar moet je op letten als je een infiltratie krijgt? 

Er zijn een aantal situaties die je zeker aan de pijnspecialist moet melden vóór de behandeling start:

• Zwangerschap
  • Als je zwanger bent, mag je geen infiltratie ondergaan omdat er röntgenstralen gebruikt worden.
• Ziekte of koorts
  • Indien je koorts hebt, mag je geen behandeling ondergaan. Dan kan er best een nieuwe afspraak gemaakt worden.
• Allergie
  • Als je overgevoelig of allergisch bent voor jodium, pleisters, contrast- of verdovingsvloeistof kunnen er passende maatregelen genomen worden. 
• Bloedverdunners
  • Indien je bloedverdunners neemt, kunnen er passende maatregelen genomen worden. Meestal moet je deze een vastgelegde tijd voor de behandeling stoppen. 

Indien je hierover nog vragen hebt of twijfelt, kan je altijd contact opnemen met onze dienst.

Voorbereiding

Hoe moet je jezelf voorbereiden? 

• Je moet geen speciale voorbereidingen treffen tenzij jouw specialist dit uitdrukkelijk vermeldt.
• Je mag gewoon eten en drinken voor deze behandeling.
• Zorg ervoor dat je na de behandeling naar huis gebracht kan worden door een begeleider. Je mag namelijk na de behandeling gedurende de rest van de dag niet actief deelnemen aan het verkeer.

Welke documenten moet je meebrengen? 

• Jouw identiteitskaart
• Jouw verzekeringskaart of formulier van de hospitalisatieverzekering
• Jouw verwijsbrief indien je via een specialist bent doorverwezen
• Jouw informed consent/toestemmingsformulier

Jouw opname

Hoe verloopt jouw opname? 

Inschrijvingen

Je dient jezelf eerst aan te melden bij de Inschrijvingsdienst in het Medisch Centrum Tienen. Belangrijk hierbij is dat je eventuele wijzigingen (bv. verandering van adres of huisarts) aangeeft. Je krijgt een identificatiebandje dat je moet aanhouden tot je het ziekenhuis verlaat. Hierna mag je je naar de wachtzaal van het dagziekenhuis begeven. 

Dagziekenhuis

In het dagziekenhuis moet je een operatieschort en operatiemuts aantrekken. Er wordt een waakinfuus aangebracht waarlangs tijdens de behandeling eventueel medicatie kan gegeven worden.

Daarna word je naar de behandelruimte gebracht, waar de verpleegkundige je verdere instructies zal geven over hoe je best kan plaatsnemen. Patiënten moeten voor deze behandeling in rugligging plaatsnemen op de onderzoekstafel. Jouw hartritme en zuurstofgehalte in het bloed worden gecontroleerd. Tijdens de behandeling krijg je extra zuurstof toegediend via een neusbrilletje.

Nadat je hebt plaatsgenomen, wordt door de pijnspecialist met behulp van röntgenapparatuur gezocht naar de juiste prikplaatsen. Deze worden aangeduid met stift op de huid en wordt ook afgedekt met een steriele doek. De huid wordt plaatselijk verdoofd, wat een brandend, spannend gevoel kan geven, dat ook snel weer wegtrekt. Je krijgt een kortwerkend slaapmiddel toegediend om het plaatsen van de naald te vergemakkelijken en het voor jou aangenamer te maken. Hierna zal de pijnspecialist de naald vlakbij de zenuw plaatsen die verantwoordelijk is voor jouw pijnklachten.

Bij een radiofrequente behandeling wordt er gebruik gemaakt van elektrische stroom. Hierbij wordt er een prikkelend gevoel (tinteling) in de zenuw opgewekt. Op het moment dat je dit voelt, moet je dit zeggen. Je moet niet wachten tot dit gevoel pijnlijk is. De minste verandering, tinteling of druk is voldoende. Op deze manier wordt de afstand tot de zenuw bepaald. Staat de naald op de juiste plaats, dan wordt de zenuw behandeld met radiofrequente stroom. Hiervan zal je weinig tot niets voelen.

Nazorg

Na het toedienen van de infiltratie word je door de verpleegkundige teruggebracht naar de voorbereidingsruimte. De verpleegkundige controleert vervolgens gedurende één uur jouw bloeddruk en hartslag. Om de kans op een bloeduitstorting ter hoogte van de wang te beperken, wordt er een ijszak geplaatst ter hoogte van de prikplaats. Na evaluatie door de pijnspecialist mag je terug naar huis. Je mag bij het verlaten van het ziekenhuis jouw identificatiebandje uitdoen.  

De plaatselijke verdoving die je toegediend krijgt, zal na enkele uren uitgewerkt zijn. Er kan dan napijn optreden die hevig kan zijn. Dit kan drie tot vier weken aanhouden. Je mag hiervoor pijnstillers nemen en eventueel jouw huisarts contacteren om de pijnmedicatie aan te passen. 

Mogelijke complicaties of nevenwerkingen

Belangrijk om te weten is dat er slechts uiterst zelden complicaties voorkomen bij deze behandeling. 

• Hersenvliesontsteking 
  • Heel zelden kunnen er mondbacterieën in het hersenvocht komen indien de naald via het wangslijmvlies wordt ingebracht. Hierbij ontstaat binnen een tijdsbestek van zes uur hoge koorts, hoofdpijn en nekstijfheid. In dat geval moet zo snel mogelijk een behandeling met antibiotica worden gestart. Bij het ontstaan van koorts (meer dan 38,5°C) binnen genoemd tijdsbestek neem je contact op met het Pijncentrum of met jouw huisarts.
• Bloeduitstorting
  • Deze kan ontstaan als er een bloedvaatje is geraakt. Dit veroorzaakt een blauwe plek die lokaal pijnlijk kan zijn. Er wordt een ijszak geplaatst ter hoogte van de prikplaats om dit zoveel mogelijk te voorkomen.
• Allergische reactie op contraststoffen
  • Meestal ontstaat enkel plaatselijke roodheid, zwelling en jeuk.

De volgende nevenwerkingen kunnen optreden bij behandeling van het ganglion van Gasser.

• Spierpijn op de plaats waar er geprikt is. 
• Tijdelijke gevoelsvermindering van de huid in de buurt waar er geprikt is. Aanraking bij wassen geeft dan soms een vreemde gewaarwording. In de loop van enkele weken zal het gevoel vanzelf langzaam terugkeren. 
• Tijdelijke krachtsvermindering in de kaakspieren. 

Wat te verwachten van de pijn?

Bij deze behandeling is de plaatselijke verdoving snel uitgewerkt. Er kan dan napijn optreden die drie tot vier weken kan aanhouden. Je mag hiervoor een pijnstiller nemen. Het beste resultaat na een definitieve blokkade, zien we na zes tot acht weken. In principe kom je rond deze periode dan ook terug op consultatie bij de pijnspecialist.

Kostenraming

Belgische mutualiteit zonder verhoogde tegemoetkoming: ongeveer 5€

Belgische mutualiteit met verhoogde tegemoetkoming: ongeveer 5€

Deze raming is gebaseerd op de standaardbehandeling voor de gevraagde ingreep en is louter indicatief. Zij is niet bindend voor de uiteindelijke factuur. De factuur zal gebaseerd zijn op de werkelijk verstrekte zorgen en medicatie, de gebruikte materialen, de kamerkeuze en de verzekeringsstatus van de patiënt op moment van behandeling.

Nog vragen?

Deze brochure heeft als doel je de meest relevante informatie te verschaffen, maar is uiteraard niet volledig. Heb je doorheen heel het proces van de ingreep - dus niet enkel vóór de ingreep, maar ook tijdens jouw opname of na de ingreep - nog vragen, dan kan je steeds bij ons terecht. Zowel op vragen omtrent de ingreep zelf, de verzorging, het administratieve aspect,… geven wij je graag een antwoord. 

Je kan ons steeds bereiken via ons secretariaat op het nummer 016 80 93 26.

Ons secretariaat is maandag, dinsdag en woensdag beschikbaar van 13u00 - 17u00, donderdag en vrijdag van 9u00 - 17u00.