Voedingsadvies na een maagverkleining met gastric bypass (postoperatief)
Een gastric bypass is een operatie waarbij de maag wordt verkleind en het maagdarmkanaal wordt omgeleid en verkort. Met deze ingreep kunnen ernstige vormen van overgewicht behandeld worden, met als doel steeds een langdurig gewichtsverlies te bekomen. De maag wordt verkleind, soms tot slechts 10% van zijn oorspronkelijke omvang, en verderop op de dunne darm aangesloten. Het is dus een combinatie van restrictieve chirurgie, die een deel van de maag buiten werking stelt en malabsorptie chirurgie waarbij een deel van de dunnen darm buiten werking wordt gesteld.
Om de gewenste gewichtsreductie te bekomen en te behouden is een blijvende aanpassing van een gezonde levensstijl aan te raden.
Gewichtsverlies wordt gerealiseerd door een samenwerking van drie mechanismen.
Kleinere maag
U kunt slechts kleine hoeveelheden eten. Onmiddellijk na de ingreep bedraagt de maaginhoud 1 tot 2 eetlepels. Na ongeveer 6 maanden is dit toegenomen tot 1 koffiekop.
Omgeleide dunne darm
Het ingenomen voedsel legt een kortere weg af in het maagdarmkanaal en wordt dus minder verteerd. Er worden daardoor minder voedingsstoffen opgenomen. Opgelet: hierdoor kunnen ook tekorten aan bepaalde voedingsstoffen ontstaan. Uw arts volgt dit voor u op.
Verandering van eetgewoontes
Zeer gesuikerde en vette voedingsmiddelen geven u onmiddellijk een onaangenaam gevoel. Dit zorgt er op termijn voor dat dit soort voeding wordt vermeden.
Het voedingsadvies na de operatie is ingedeeld in drie fasen. Het is belangrijk dat u in elke fase rekening houdt met deze richtlijnen.
De eerste 2 weken na de operatie: vloeibare voeding
Tot 2 weken na de ingreep zijn de maag en de darmen nog erg kwetsbaar en mag u alleen vloeibare voeding innemen. Dit is nodig om de maag en de darmen te laten ontzwellen en te laten genezen, en eveneens om te vermijden dat u moet braken. In de eerste weken moet u ook een nieuwe en zeer belangrijke gewoonte kweken: rustig eten. Als u gejaagd eet, zal u ook meer last ondervinden, zowel tijdens als na de maaltijd. Hieronder de verschillende eetmomenten op een rijtje.
Ontbijt
Vloeibare, zelfgemaakte pudding: puddingpoeder, ongezoete sojamelk of lactose-arme melk en zoetstof
Koffie, thee, ongezoete sojamelk, lactose-arme melk of appelsap
Overige maaltijdzakjes van het preoperatieve dieet zonder oranje sticker (vloeibaar)
Tussendoor
Fijn gemixte en gezeefde vetarme soep zonder aardappelen of vetarme bouillon
Zelfgemaakte pudding (zie ontbijt)
Koffie, thee, ongezoete sojamelk of appelsap
Overige maaltijdzakjes van het preoperatieve dieet zonder oranje sticker (vloeibaar)
Middagmaal
Fijn gemixte en gezeefde vetarme soep zonder aardappelen of vetarme bouillon
Zelfgemaakte pudding (zie ontbijt)
Overige maaltijdzakjes van het preoperatieve dieet zonder oranje sticker (vloeibaar)
Tussendoor
Fijn gemixte en gezeefde vetarme soep zonder aardappelen of vetarme bouillon
Zelfgemaakte pudding (zie ontbijt)
Koffie, thee of ongezoete sojamelk
Overige maaltijdzakjes van het preoperatieve dieet zonder oranje sticker (vloeibaar)
Avondmaal
Zelfgemaakte pudding (zie ontbijt)
Koffie, thee, ongezoete sojamelk of appelsap
Overige maaltijdzakjes van het preoperatieve dieet zonder oranje sticker (vloeibaar)
Tussendoor
Fijn gemixte en gezeefde vetarme soep zonder aardappelen of vetarme bouillon
Zelfgemaakte pudding (zie ontbijt)
Koffie, thee of ongezoete sojamelk
Overige maaltijdzakjes van het preoperatieve dieet zonder oranje sticker (vloeibaar)
Vermijd gesuikerde frisdranken, sterk gesuikerde melkdranken (bv. yoghurtdrank, chocomelk), sport- en energiedranken en alcohol. Deze voedingsmiddelen bevorderen uw genezing niet en staan een gewichtsdaling in de weg. Bovendien werken ze dumpingklachten in de hand.
In deze periode is het raadzaam om minstens 1 vervangmaaltijd per dag te gebruiken (Modifast Intensive of Pro Well).
Na 2 weken tot 4 weken: halfvaste voeding
Na ongeveer 2 weken mag u langzaam overschakelen op meer vaste voedingsmiddelen. In het begin zal u niet méér kunnen eten dan de grootte van een voorgerecht. Dit is niet erg. Respecteer de zes eetmomenten per dag en eet tot u verzadigd bent. Een verzadigingsgevoel komt pas 15 minuten na de maaltijd.
Denk eraan dat u het best langzaam eet en goed kauwt.
Ontbijt
Beschuiten, craquotten, geroosterd wit of lichtgrijs brood, of niet-gesuikerde corn flakes
Beleg: magere smeerkaas, magere platte kaas met zoetstof , confituur met verlaagd suikergehalte zonder pitten of vellen, magere (smeer)kaas of magere vleeswaren (kipfilet, kalkoenfilet, filet de saxe, paardenfilet, rosbief,..)
Pudding van (soja)melk (halfvol) met kunstmatige zoetstof, magere yoghurt of magere platte kaas met zoetstof
Fruitmoes of fruitpap zonder stukken en zonder koek
Tussendoor
Niet-bruisende, niet-gesuikerde dranken: water, koffie, thee
Suikerarme pudding, magere platte kaas of yoghurt
Middag
Fijn gemixte en gezeefde vetarme soep zonder aardappelen of vetarme bouillon
Puree met gemixte groenten zoals wortelen, broccoli, bloemkool, spinazie, andijvie, wit van prei, … Het best nog geen vezelrijke groenten zoals asperges, selder, erwten, bonen, …
Gekookte magere vis met voldoende magere vissaus (geen room), zacht gekookt mager vlees (kip, kalkoen) met voldoende vleessaus (geen room), of roerei
Een middagmaal zonder stukjes van kant-en-klare kindervoeding (bv. Olvarit, Nestlé, Hipp)
Drank: plat water (bruisende dranken kunnen maaglast veroorzaken en blazen de maag op)
Tussendoor
Niet-bruisende, niet-gesuikerde dranken: water, koffie, thee
Suikerarme pudding, magere platte kaas of yoghurt
Avond
Beschuiten, craquotten, geroosterd wit of lichtgrijs brood, of niet-gesuikerde corn flakes
Beleg: magere smeerkaas, magere platte kaas met zoetstof, confituur met verlaagd suikergehalte zonder pitten of vellen, magere (smeer)kaas of magere vleeswaren (kipfilet,kalkoenfilet, filet de saxe, paardenfilet, rosbief)
Pudding van (soja)melk (halfvol) met kunstmatige zoetstof, magere yoghurt of magere platte kaas met zoetstof
Fruitmoes of fruitpap zonder stukken en zonder koek
Tussendoor
Niet-bruisende, niet-gesuikerde dranken: water, koffie, thee
Suikerarme pudding, magere platte kaas of yoghurt
Vermijd gesuikerde frisdranken, sterk gesuikerde melkdranken (bv. yoghurtdrank, chocomelk), sport- en energiedranken en alcohol.
Na 4 weken: vaste gezonde, evenwichtige en energiebeperkte voeding
Na 4 weken kunt u geleidelijk overschakelen op gezonde vaste voeding. De voeding moet dus niet meer gemixt of gepureerd worden. Let wel op: uw maag is nog steeds kleiner dan oorspronkelijk. Rustig eten en goed kauwen blijven dus belangrijk.
Het is niet de bedoeling om vanaf nu systematisch voedingsmiddelen te schrappen indien u merkt dat u ze niet goed verdraagt. Probeer deze voedingsmiddelen dan eens in een ander recept of in een andere vorm. Ondervindt u na meerdere pogingen toch nog hinder, neem dan contact op met de diëtist of de chirurg om het probleem te bespreken.
Volg de algemene richtlijnen voor gezonde voeding in de bundel Gezonde voeding na bariatrie.
Enkele weken na uw operatie maken we samen met u een evaluatie van uw eetpatroon. U krijgt hiervoor een afspraak met de diëtist.
Eet en drink rustig. Vermijd stress aan tafel. Houd belangrijke besprekingen voor na het eten.
Neem voldoende maal‘tijd’. Gebruik deze tijd om te eten en niet om tv te kijken, te lezen, …
Kauw zeer goed, eet traag en neem zeer kleine hapjes.
Laat eventuele gebitsproblemen aanpakken.
Stop met eten zodra u een ‘vol’ gevoel krijgt. Meer eten of drinken veroorzaakt braken, pijn, misselijkheid of passagestoornissen. Luister naar uw lichaam. Het verzadigingsgevoel komt pas 15 minuten na de maaltijd.
Neem 3 hoofdmaaltijden per dag (ontbijt, middagmaal en avondmaal) om efficiënt gewicht te verliezen. Las ook 3 tussendoortjes per dag in.
Als u koemelk minder goed verdraagt, kunt u overschakelen op sojamelk of lactose-arme melk en suikerarme pudding op basis hiervan.
Drink 1,5 liter water per dag. Voldoende water is belangrijk om een hongergevoel te voorkomen. Gebruik geen drank tijdens of vlak voor de maaltijd maar drink tussen de maaltijden door. Drink traag en neem kleine slokjes.
Let op met suiker en suikerhoudende voedingsmiddelen. Deze worden zeer snel opgenomen in de dunne darm, waardoor ze veel vocht aantrekken uit de bloedstroom en aanleiding geven tot klachten als misselijkheid, krampen, diarree, futloosheid, zweten, versneld hartritme, duizeligheid, bleke huid, oorsuizing, … Dit noemt met dumpingklachten. Deze klachten kunnen niet verholpen worden. Ze moeten vanzelf overgaan. U kunt deze klachten vermijden door suikerrijke voedingsmiddelen te vermijden, en geen suiker toe te voegen aan bereidingen. U kunt eventueel een energievrije zoetstof gebruiken (Zusto, Canderel, Stevia, Natrena,...).
Vetten worden minder goed verteerd. Dit kan aanleiding geven tot diarree. Vermijd daarom vetrijke voedingsmiddelen.
Probeer zoveel mogelijk te bewegen. Enkele weken na de operatie kunt u gerust wat fietsen, zwemmen en onder begeleiding lichte fitnessoefeningen doen. Zorg dagelijks voor 30 minuten rustige lichaamsbeweging, bv. wandelen, fietsen, zwemmen, … Daarnaast kan u ook wat meer lichaamsbeweging in de dagroutine inbouwen: de trap nemen, te voet of met de fiets boodschappen doen, tuinieren, …
Om het gewichtsverlies te behouden, is het nodig om te blijven letten op uw eet- en leefgewoonten.