Coloscopie

Een coloscopie is een inwendig onderzoek met een flexibel buisje met camera (‘endoscoop’) waarbij de binnenzijde van de dikke darm en het laatste deel van de dunne darm bekeken wordt.

Met dit onderzoek kan de arts darmpoliepen en kankergezwellen opsporen, en darmontstekingen, zweren of bloedingen vaststellen.

Doorheen de endoscoop kunnen ook instrumenten ingebracht worden om bv. weefselstalen (‘biopsies’) te nemen voor microscopisch onderzoek, of om een behandeling uit te voeren: een poliep wegnemen, een bloeding stelpen, een vernauwing openmaken, …

Over het algemeen wordt een coloscopie goed verdragen. Het onderzoek gebeurt onder lichte verdoving, om eventuele ongemakken te voorkomen. Die medicatie werkt ook ontspannend.

Bij lichte verdoving is er altijd een (klein) risico op ademhalingsproblemen of hartritmestoornissen.

Voor het onderzoek moet de dikke darm volledig proper zijn. Het zicht op de wand van de darm mag immers niet beperkt worden door stoelgang. Hoe zuiverder de darm, hoe vlotter en kwalitatiever het onderzoek kan verlopen. Wanneer je niet goed voorbereid bent, bestaat de kans dat het onderzoek niet kan doorgaan, en er een nieuwe dagopname gepland moet worden.

Een goede voorbereiding is dus van cruciaal belang en bestaat voor jou uit drie aspecten: een restenarm dieet, een voorbereiding met laxeermiddel PLENVU®, en een tijdelijke stopzetting van je bloedverdunners - als je die neemt. Hieronder gaan we verder in op elk van deze drie pijlers.

Restenarm dieet

Drie dagen voor het onderzoek plaatsvindt, start je met een restenarm dieet. Dat bestaat uit voedingstoffen die weinig vezels en reststoffen bevatten.

Daarnaast vragen we je om helemaal niet meer te eten vanaf 16u. op de dag voorafgaand aan het onderzoek.

Onderstaande tabel toont je wat je in wel en niet mag eten ter voorbereiding van het onderzoek.

Voorbereiding met PLENVU®

Naast een restenarm dieet, moet je ook een darmvoorbereiding starten met een laxeermiddel (PLENVU®), dat vrij verkrijgbaar is bij je apotheek.

De bedoeling is de darm als het ware proper te spoelen. Je zult vaak stoelgang maken: uiteindelijk moet de stoelgang lichtgeel van kleur zijn en zonder stukjes of vlokjes. De voorbereiding start je thuis, tenzij je arts dit anders aangegeven heeft.

Voorbereiding met PLENVU®: de dag vóór het onderzoek

Op de dag vóór het onderzoek volg je volgende richtlijnen:

• 16 u.: neem de laatste maaltijd van de dag (lichte en vezelarme maaltijd). Drink zeker géén donkere dranken.

• 18 u.: start de inname van PLENVU® Dosis 1:

• Open de doos en neem het Dosis 1 zakje eruit. Schenk de inhoud van Dosis 1 in een maatbeker die groot genoeg is voor 500 ml vloeistof.

• Voeg koud water toe om tot 500 ml aan te maken en roer tot al het poeder is opgelost. Dit kan tot ongeveer 8 minuten duren.

• Drink de 500 ml Dosis 1 en 500 ml heldere vloeistof  afwisselend gedurende minimaal één uur. Drink vervolgens nog 500 ml extra heldere vloeistof. Probeer elke 15 minuten een vol glas te drinken.

Voorbereiding met PLENVU®: de dag van het onderzoek

• Start thuis om 7 u. met de inname van PLENVU® Dosis 2 

•  Schenk de inhoud van Dosis 2 Zakje A en Dosis 2 Zakje B in een maatbeker die groot genoeg is voor 500 ml vloeistof.

• Voeg koud water toe om tot 500 ml aan te maken en roer tot al het poeder is opgelost. Dit kan tot ongeveer 8 minuten duren.

• Start eerst met het drinken van een glas water of heldere vloeistof

• Drink de 500 ml Dosis 2 en 500 ml heldere vloeistof afwisselend gedurende minimaal één uur. Drink vervolgens nog 500 ml extra heldere vloeistof. Probeer elke 15 minuten een vol glas te drinken.

Opgelet!

Volg bovenstaande richtlijnen en drink het laxeermiddel traag. Als je alles in één keer drinkt, kan dat tot onaangename bijwerkingen leiden, zoals een vol gevoel, misselijkheid of zelfs braken.

PLENVU® inname tips:

• Blijf heldere vloeistoffen drinken vóór, tijdens en nadat je PLENVU® hebt ingenomen om vochtverlies (dehydratie) te voorkomen. Het is belangrijk dat je de aanvullende voorgeschreven hoeveelheden heldere vloeistoffen drinkt.

• Neem voor elke dosis PLENVU® (500 ml) en de heldere vloeistof (ten minste 1liter) samen minimaal één uur de tijd. Indien nodig, kan je het drinken van PLENVU® kort onderbreken en de behandeling hervatten wanneer een vol gevoel, eventuele misselijkheid verdwenen zijn.

• Start met een kop warme thee voor je de tweede dosis PLENVU® oplossing inneemt. Neem weer voldoende de tijd voor inname (zie tip 1).

• Drink PLENVU® eventueel met een rietje, zodat de vloeistof wat verder in de mond komt.

• Het drinken wordt gemakkelijker wanneer je (extra) heldere vloeistof, zoals bijvoorbeeld water, grenadine of heldere soep, aan de oplossing toevoegt of afwisselt met kleine slokjes van deze heldere vloeistof en de darmvoorbereider.

• Drink PLENVU® bij voorkeur gekoeld voor een betere smaak. De PLENVU® oplossingen kunnen 24 uur in de koelkast worden bewaard. De oplossingen moeten afgedekt worden.

• Gebruik sorbitolvrije kauwgom om een andere smaak in de mond te krijgen.

Ervaar je problemen met het innemen van de oplossing, neem dan onmiddellijk contact op met het dagziekenhuis. De verpleegkundige zal je meedelen wat je moet doen.

Als je arts een ander voorbereidend middel voorschreef zoals Moviprep of Citrafleet, lees dan aandachtig de bijsluiter.

Stopzetting bloedverdunners

Als je bloedverdunners neemt, moet je daar - afhankelijk van de soort bloedverdunner - mee stoppen ter voorbereiding van het onderzoek. Hieronder zie je welke bloedverdunners je wanneer moet stoppen:

• Niet stoppen:  Asaflow

• Clexane/innohep: geen spuitje op de dag zelf en de dag voorafgaand aan het onderzoek.

• Twee dagen op voorhand stoppen (laatste inname: tot drie dagen voor het onderzoek): Lixiana, Pradaxa, Eliquis, Xarelto (Rivaroxaban)

• Vijf dagen op voorhand stoppen (laatste inname: tot zes dagen voor het onderzoek): Clopidogrel, Plavix, Sintrom, Ticlid, Bilique

• Zeven dagen op voorhand stoppen (laatste inname: tot acht dagen voor het onderzoek): Marcoumar, Efient

Heb je last van slaapapneu en maak je in je behandeling gebruik van Continuous Positive Airway Pressure(CPAP)? Neem dit apparaat dan ook mee.

Het onderzoek gebeurt in de endoscopieafdeling van het medisch centrum. Opgelet: Er wordt geen familie of andere begeleider toegelaten in de dagzaal waar de patiënten voor en na het onderzoek verblijven. 

Een verpleegkundige installeert je op de onderzoekstafel. In je arm wordt een katheter geplaatst voor de toediening van vocht of medicatie.

Het instrument, de endoscoop, wordt langs de aars in de dikke darm gebracht. Om een beter zicht op de darmwand te krijgen, wordt via de endoscoop lucht in de darm geblazen. Hierdoor kunnen darmkrampen ontstaan. Tijdens het onderzoek kan het aangewezen zijn een andere houding aan te nemen. Verder kan het noodzakelijk zijn dat de verpleegkundige op vraag van de arts met de hand op uw buik duwt om het onderzoek te vergemakkelijken. Verwittig ons als je tijdens de ingreep ongemakken ondervindt.

Het onderzoek duurt gemiddeld 30 minuten, soms wat langer wanneer tegelijk ook een behandeling gebeurt.

Je slaapt uit in de dagzaal (in Medisch Centrum Aarschot kan dit ook op een kamer). Een verpleegkundige is steeds in de buurt. Je kunt buikkrampen of een opgeblazen gevoel hebben, door de lucht die tijdens het onderzoek ingeblazen werd. Meld steeds andere ongemakken of symptomen.

De kans bestaat dat je je door de medicatie na afloop weinig of niets herinnert van het onderzoek. We raden je ook af om de rest van de dag nog belangrijke beslissingen te nemen of risicovolle activiteiten te ondernemen. Je mag die dag of avond ook geen wagen meer besturen. Je laat je dus het best vergezellen en naar huis brengen.

Wanneer je bloedverdunners neemt, bespreek je het best met je arts wanneer je die medicatie mag herstarten.

Risico’s

Het onderzoek zelf is zeer veilig. Uiterst zelden veroorzaakt een coloscopie een scheurtje in de wand van de dikke darm. Als dit toch zou gebeuren, is chirurgisch herstel van het scheurtje en opname in het ziekenhuis noodzakelijk.

Als de arts poliepen vaststelt tijdens het onderzoek, worden deze - als dat mogelijk is - meteen verwijderd. Dit gebeurt meestal zonder problemen; uitzonderlijk kan een lichte bloeding of scheurtje in de darmwand optreden. Deze zullen dan ofwel endoscopisch of chirurgisch (met opname) behandeld worden. Individueel kunnen nog andere zeldzame complicaties optreden.

Infecties

De endoscoop wordt voor elk onderzoek grondig gereinigd en gedesinfecteerd volgens de wetenschappelijke normen en wetgeving ter zake. Hoewel infectie nooit volledig uitgesloten kan worden, is dit toch uiterst zeldzaam.

De coloscopie is de beste methode om de dikke darm te onderzoeken. Andere onderzoeken zijn ook mogelijk. Zo kan er een radiografie van de dikke darm genomen worden na inname van contraststof, maar dat onderzoek is minder doeltreffend in het opsporen van alle afwijkingen. Ook is het dan niet mogelijk biopsies te nemen of poliepen te verwijderen.

• Voorzie vervoer naar huis: vanwege de verdoving mag je na het onderzoek zelf geen wagen besturen.

• De dag vóór het onderzoek word je opgebeld om je het juiste uur mee te delen waarop je naar het dagziekenhuis moet komen.

• Zeker meenemen naar het onderzoek:

• elektronische identiteitskaart,

• verwijsbrief van je arts,

• lijst met medicatie die je thuis neemt (naam, hoeveelheid per dag, wanneer),

• eventuele attesten of formulieren die de arts voor jou moet invullen (bv. van de hospitalisatieverzekering als je die hebt).

• Je meldt je eerst aan bij de Inschrijvingen van het medisch centrum. Je komt op het afgesproken uur naar het onderzoek in het dagziekenhuis.

• De dag na je onderzoek belt een ziekenhuis-medewerker je op. Zo kunnen we snel eventuele vragen of problemen oplossen. Verwittig de verpleegkundige als je liever niet opgebeld wordt.

• Neem contact op met je huisarts of de behandelende arts bij koorts ( > 38°C), zwarte stoelgang, bloed in de stoelgang of wanneer andere zaken je ongerust maken de eerste dagen na het onderzoek.