Nucleair onderzoek - Scintigrafie
Deze informatie is algemeen en vervangt dus zeker niet de informatie die u van uw arts of van de medewerkers van de dienst Nucleaire Geneeskunde mag verwachten en die rekening houdt met uw specifieke gezondheidstoestand.
Wat is een nucleair onderzoek?
Een nucleair onderzoek maakt beelden van organen en weefsels met behulp van een zeer kleine hoeveelheid radioactieve stof. Die wordt toegediend aan de patiënt en zendt kortdurend straling uit. Met een scanner (gammacamera (SPECT) of PET) wordt die straling gemeten en in beeld omgezet.
Er worden verschillende soorten radioactieve stoffen gebruikt. Elk van die stoffen heeft de eigenschap om op bepaalde organen of weefsels in het lichaam op te stapelen. Met de scanner kan de arts nagaan hoe de radioactieve stof zich in het orgaan of weefsel verspreidt. Men noemt deze stoffen daarom ook speurstoffen of ‘tracers’ (van het Engelse to trace = opsporen).
Soms wordt het nucleair onderzoek gecombineerd met een CT-onderzoek (radiologisch onderzoek met röntgenstralen). Men spreekt dan van een SPECT-CT of PET-CT.
Een nucleair onderzoek wordt ook scintigrafie of isotopenscan genoemd.
Doel van het onderzoek?
Met dit onderzoek kan de arts de werking van organen en weefsels onderzoeken en zo afwijkingen of ziekten opsporen: in het hart, de bloedvaten, het skelet, de longen, de nieren, de hersenen, de schildklier, enz.
Hoe verloopt een scintigrafie?
Toediening radioactieve stof. Bij de meeste onderzoeken wordt de radioactieve stof ingespoten in een ader in de arm. Soms wordt de stof toegediend via voedsel (bv. pudding) of moet u die inademen (aërosol).
Wachttijd verspreiding radioactieve stof. De radioactieve stof volgt een weg in uw lichaam en stapelt zich op in het orgaan of weefsel dat men wil onderzoeken. Dit kan enkele minuten tot enkele uren duren.
Het maken van de foto’s. Voor de beeldopname gaat u op de scannertafel liggen. De camera wordt dicht bij het lichaam gebracht voor een goede beeldkwaliteit. Het is erg belangrijk dat u tijdens het maken van de foto’s goed stil ligt en rustig ademhaalt.
Resultaten. Die worden meestal de dag zelf nog elektronisch bezorgd aan uw behandelende arts (en ook aan uw huisarts als hij niet de aanvrager is). Hij zal de resultaten met u bespreken.
Duur van het onderzoek?
Dit varieert van het te onderzoeken orgaan. De verschillende organen nemen de radioactieve stof immers met een verschillende snelheid op. Soms worden al tijdens de toediening foto’s gemaakt. Soms gebeurt dat pas enkele uren later, soms zelf de dag nadien. In het algemeen kunt u zelf bepalen waar u de wachttijd tot de beeldopnames doorbrengt (u moet niet de hele tijd op de afdeling blijven).
Het maken van de foto’s zelf duurt een kwartier tot een uur, opnieuw afhankelijk van het onderzoek.
Altijd op afspraak
Een nucleair onderzoek kan alleen na afspraak. De stoffen worden immers speciaal voor elk onderzoek klaargemaakt en zijn maar kort houdbaar.
Verwittig ons tijdig en liefst minstens 24 uur op voorhand als u uw afspraak niet kunt nakomen.
Een nucleair onderzoek is pijnloos en veilig
Enkel het prikje in het bloedvat kan wat pijnlijk zijn, te vergelijken met een bloedafname.
De inspuiting van radioactieve stof geeft geen bijwerkingen (geen warmtegevoel, prikkeling of slaperigheid) en geen noemenswaardige allergische reacties.
De hoeveelheid radioactieve straling die u ontvangt, is uiterst laag en veilig. Dit wordt ook streng gecontroleerd en gemeten. Alleen als u zwanger bent, is het nodig om het onderzoek aan te passen of uit te stellen. Voor ongeboren baby’s is deze straling immers te vermijden omdat het organisme volop in ontwikkeling is. Meld een (mogelijke) zwangerschap dus altijd aan uw verwijzende arts. Als u borstvoeding geeft, wordt bij sommige onderzoeken aangeraden een korte periode geen borstvoeding te geven.
De SPECT-scanner is geen gesloten buis. Het onderzoek wordt ook door mensen met claustrofobie goed verdragen.
Onderzoek bij kinderen
Nucleaire onderzoeken kunnen ook bij kinderen gebeuren. Omdat zij gevoeliger zijn voor radioactieve straling, wordt bij hen een nog kleinere hoeveelheid radioactieve stof gebruikt, afhankelijk van de leeftijd en het gewicht.
Aandachtspunten voor u
Informeer uw arts altijd vooraf in deze gevallen
U bent (mogelijk) zwanger.
U geeft borstvoeding.
Voor sommige nucleaire onderzoeken moet u nuchter zijn
Voor de meeste onderzoeken mag u gewoon eten en drinken en uw gebruikelijke medicatie nemen.
Wanneer u toch nuchter moet zijn, een dieet moet volgen of uw medicatie moet aanpassen, wordt u dit uitdrukkelijk gemeld vóór het onderzoek.
Tijdens het onderzoek moet u goed stil blijven liggen
Ga net voor het onderzoek naar het toilet. Zo kan het onderzoek met een lege blaas starten.
U mag uw kleding gewoon aanhouden. Verwijder wel metalen voorwerpen zoals gespen, kleding met metalen knopen en ook juwelen (die laat u het best thuis).
Alleen patiënten zijn toegelaten in de onderzoekszone.
Onderzoek bij uw kind
Wilt u uw kind voorbereiden op het onderzoek, dan kunnen deze tekenfilmpjes helpen: Sunny & Tim – Lichtjes in je lichaam, en Sunny & Tim – Wil jij de fotodokter helpen?, beide te vinden op Youtube.
Bij langere onderzoeken kan afleiding zoals een eigen knuffel of muziek helpen. Bij sommige onderzoeken (bv. botscan of nierscan) kan uw kind een dvd kijken vanop de scantafel.
Bij de meeste onderzoeken kan één ouder of begeleider bij het kind blijven tijdens het maken van de foto’s.
U mag na het onderzoek het ziekenhuis verlaten
Na een nucleair onderzoek kunt u al uw activiteiten hervatten, en gewoon eten en drinken.
U mag dus ook zelf met de auto rijden.
Wat met de radioactieve stof in uw lichaam?
De radioactieve stof verdwijnt snel uit uw lichaam, deels door natuurlijk verval (vanzelf verminderen van de straling) en deels door uitscheiding via de urine. Drinken bespoedigt dit. Na 1 tot 2 dagen is nagenoeg alle radioactiviteit verdwenen.
U hoeft geen specifieke voorzorgsmaatregelen te nemen voor de mensen uit uw omgeving.
Hebt u nog vragen?
Specifieke informatie over verschillende onderzoeken van de dienst Nucleaire Geneeskunde vindt u in de betreffende folder op onze website. Het is mogelijk dat er (nog) geen folder beschikbaar is van het onderzoek dat voor u gepland is.
Medisch Centrum Tienen: (t) 016 80 9155
Medisch Centrum Aarschot: (t) 016 55 18 55
Hebt u na het lezen van deze folder nog vragen, dan kunt u vooraf bellen naar de dienst Nucleaire Geneeskunde of uw vraag stellen aan de verpleegkundige die het onderzoek bij u uitvoert.