10 vragen over lage rughernia en beenpijn

Onze wervelkolom bestaat uit een opeenstapeling van wervels. Tussen twee wervels zit telkens een elastische tussenwervelschijf. Deze tussenwervelschijf werkt als schokdemper en zorgt ervoor dat onze wervelkolom kan bewegen.

Daarnaast beschermt de wervelkolom het ruggenmerg en de vertrekkende zenuwwortels, die vanuit de lage rug naar de benen lopen.

Een hernia betekent letterlijk een “uitstulping” van een tussenwervelschijf. In de lage rug kan dit een ontsteking veroorzaken of druk geven tegen één of meerdere zenuwwortels. De gevolgen hiervan kunnen pijnuitstraling, tintelingen, verminderd gevoeld en spierzwakte zijn.

Een hernia is meestal een traag slijtageproces maar kan ook plots ontstaan.

Een erfelijke aanleg, een grote lichaamslengte, zware lichamelijke arbeid (frequent buigen, tillen, draaien) maar ook stress, roken en langdurig zitten, zijn factoren die hierin meespelen.

Nee. Vermoedelijk heeft 20% tot zelfs 76% van alle volwassenen een lage rughernia zonder dat zij klachten ervaren. Uitstralende pijnklachten ontstaan wanneer een hernia een ontstekingsreactie veroorzaakt van een nabijgelegen zenuwwortel.

Nee. Een hernia kan op elke plaats in de wervelkolom optreden. Meestal komt een hernia voor in de lage rug omdat dit deel het zwaarst belast wordt.

De bekendste symptomen zijn rugpijn en uitstralende pijn in bil of been. Deze pijn kan gepaard gaan met een ander gevoel (tintelingen, voosheid), krachtverlies of vermindering van reflexen. Niezen, hoesten en persen kunnen de pijn verergeren. Typisch voor een lage rughernia is een scherpe pijn in één been. Deze volgt het pad van de betrokken zenuw.

Soms is er wel pijn in het onderbeen en de voet, maar minder of geen pijn in de rug.

Nee. Als de klachten relatief beperkt zijn en er zijn geen alarmsignalen, dan is beeldvorming door een MRI of CT-scan niet nodig. Aanvullend onderzoek is alleen nodig als u uitzonderlijk veel klachten heeft, alarmsignalen vertoont of een epidurale corticosteroïden inspuiting of een rugoperatie overweegt.

75% van de patiënten herstelt spontaan binnen 3 maanden. Daarom gaat de voorkeur naar een conservatieve behandeling met pijnmedicatie, ontstekingsremmers en beweging.

U mag kinesitherapie volgen als de beenpijn niet te fel is of als deze spontaan vermindert. Als u na het volgen van zes tot acht weken therapie een gunstig effect ondervindt, is het verstandig om deze verder te zetten.

Bij alarmsignalen, onhoudbare pijn, of als uw klachten na zes tot twaalf weken onvoldoende zijn afgenomen, is een operatie te overwegen.

Op korte termijn bevordert een operatie het herstel en zullen de beenpijn en spierkracht sneller verbeteren.

Op lange termijn geeft een operatie echter geen garantie op betere resultaten dan gewoon afwachten en het nemen van pijnmedicatie, kinesitherapie,...

Bovendien kunt u na een operatie nog steeds last hebben van verminderde spierkracht of een verdoofd gevoel. De aanwezigheid van alleen of voornamelijk rugpijn is geen goede indicatie voor een operatie.

Meestal geneest een hernia spontaan. Toch houden veel patiënten in wisselende mate rugklachten. De beenpijn verdwijnt vaak, maar eventuele gevoelsstoornissen, reflexverschillen en krachtverlies kunnen geruime tijd tot zelfs levenslang aanwezig blijven. Dit kan zowel het geval zijn na een conservatieve behandeling met medicatie of kinesitherapie als na een rugoperatie.

Corticosteroïden inspuiting

Bij hevige beenpijn en als pijnstillers onvoldoende helpen, kan een epidurale inspuiting met corticosteroïden de pijn sneller verminderen. De eerste maanden na het begin van de klachten zal zo’n injectie effectief zijn. Het pijnstillend effect van de behandeling kan tot drie maanden duren.

De meest voorkomende alarmsignalen zijn: toenemend of plots ernstig krachtverlies (vb. klapvoet) en het cauda equina syndroom.

Bij een klapvoet is het onmogelijk om de voet, die slap naar beneden hangt, nog tegen de zwaartekracht omhoog te heffen. Dit kan gepaard gaan met zeer hevige pijn. Soms is dit ook pijnloos. Het is dus belangrijk om regelmatig eventuele spierzwakte te evalueren door teen- en hielstand te testen.

Het cauda equina syndroom ontstaat door druk op meerdere zenuwen of het onderste deel van het ruggenmerg.

Dit kan volgende klachten veroorzaken:

• pijn in beide benen, met globaal krachtverlies

• zadelanesthesie (afwezig gevoel in de streek tussen de uitwendige geslachtsorganen en de anus, waar het fietszadel is).

• moeilijkheden met urineren of stoelgang/urine ophouden

• erectieproblemen

Ervaart u plots één of meerdere van bovengenoemde verschijnselen , neem dan zo snel mogelijk contact op met uw huisarts, specialist of de dienst Spoedgevallen. Een spoedoperatie kan nodig zijn.

Pijnmedicatie werkt het beste als u ze met een vaste regelmaat inneemt. Daarnaast moet u in beweging blijven.

Wissel overdag regelmatig uw houding (zitten, rondlopen). Dit is vaak de beste manier om de pijn te verlichten, probeer daarom ook uw dagelijkse activiteiten thuis en op het werk vol te houden.

Bij hevige, continue uitstralingspijn in het been kan u tussendoor op uw rug even gaan liggen en een stapel kussens onder uw onderbenen plaatsen zodat uw heup en knie gebogen zijn.

Door alleen te rusten zult u niet sneller genezen.

Indien u moeite hebt om te bewegen met de pijn, overleg dit dan met uw behandelende arts. Aanvullende begeleiding zoals kinesitherapie, multidisciplinaire rugrevalidatie programma’s kunnen u daar in helpen.

Deze brochure bevat de meest relevante informatie over een lage rughernia, maar is uiteraard niet volledig.

Heeft u nog vragen, dan kan u steeds bij uw huisarts, specialist of ons pijncentrum terecht. Wij geven graag een antwoord op al uw vragen.