Zorgpad CVA: Brochure mantelzorger
Een cerebrovasculair accident, in het kort een CVA of beroerte, is een verzamelnaam voor ziektebeelden die gekenmerkt worden door een verminderde bloedvoorziening naar de hersenen. Meestal is die verminderde bloedvoorziening het gevolg van een verstopping in een bloedvat van of naar de hersenen, in dat geval spreken we van een ischemie of herseninfarct. Het kan ook zijn dat de wand van een bloedvat in de hersenen gescheurd is, dan wordt er gesproken van een hersenbloeding.
Een CVA gaat meestal gepaard met het plotseling ontstaan van specifieke symptomen zoals krachtsverlies en gevoelsverlies in het lichaam, maar ook een vermindering in oriëntatie en moeilijkheden met het beginnen van een beweging of praten. Welke symptomen een patiënt heeft is afhankelijk van de plaats in de hersenen waar het CVA heeft plaatsgevonden. Sommige patiënten ervaren ook op lange termijn nog symptomen die rechtstreeks of onrechtstreeks gelinkt kunnen worden aan hun CVA. De symptomen die hieronder beschreven zijn kunnen voorkomen bij patiënten na een CVA, en worden beschouwd als neuropsychologische gevolgen van een CVA. Deze symptomen kunnen gevolgen hebben voor de normale omgang die u heeft met de patiënt.
Moeilijkheden met het ophalen van herinneringen
Moeilijkheden met het opslaan van nieuwe informatie (bv. uw bezoek niet herinneren, niet weten of de dokter is langsgeweest…)
Woordvindingsmoeilijkheden (bv. niet op de juiste woorden komen: “Dinges,” “Je weet wel.”, of foute woorden gebruiken: “Ik heb een vork nodig voor de soep.”)
Moeilijkheden met het vormen van zinnen
Moeilijkheden met het begrijpen van lange, complexe zinnen (tip: gebruik korte eenvoudige zinnen, vermijd samengestelde zinnen met de woorden ‘en’, ‘ook’, ‘maar’…)
Gedragsveranderingen (bv. sociaal ongepaste opmerkingen)
Emotionele uitbarstingen (bv. onophoudelijk wenen, angstig zijn…)
Dit alles tezamen kan voor problemen in communicatiezorgen. Aangezien mantelzorgers en naasten vaak in gesprek gaan met de patiënt en hem of haar het beste kennen, zijn zij vaak diegenen die deze moeilijkheden op lange termijn opmerken en samen met de patiënt hiervan het meeste last ondervinden.
Een CVA is vaak een zeer ingrijpende gebeurtenis. Een plotselinge opname, moeilijkheden met dagdagelijkse taken en een revalidatietraject in het vooruitzicht kunnen soms overweldigend zijn. Hierdoor kan het zijn dat de patiënt zich moedeloos voelt en niet goed in zijn of haar vel zit. Sommige patiënten kunnen na een CVA heel verdrietig of angstig zijn. Af en toe wordt er gesproken van depressieve of angstige klachten. Omdat die gevoelens deel uitmaken van ons mentaal welzijn en het mentaal welzijn een belangrijke rol speelt in de revalidatie na een CVA, wordt er in het RZ Tienen aandacht besteed aan de psychologische zorg tijden en na een CVA. Een vroege signalering, ondersteuning en behandeling van neuropsychologische moeilijkheden is in elke fase van het herstel na een CVA belangrijk.
Emotionele moeilijkheden na een CVA worden echter niet alleen bij patiënten opgemerkt, maar ook mantelzorgers en naasten lopen een verhoogd risico op depressieve klachten; want ook zij maken een moeilijke periode door. Het nieuws dat hun naaste een ernstig medisch voorval heeft doorgemaakt en, daarbij komend, dat ze misschien een langere tijd intensief gaan moeten zorgen voor hun naaste kan overweldigend zijn. Sommige mantelzorgers voelen zich fysiek én emotioneel overbelast, gevoelens zoals angst, schuld, schaamte en kwaadheid worden soms vastgesteld bij de mantelzorgers en naasten. Het is belangrijk te weten dat deze gevoelens herkend worden door de hulpverlening en dat ook mantelzorgers en naasten geholpen kunnen worden in de omgang met hun bezorgdheden.
De patiënt zal een brochure ontvangen over het verloop van de behandeling van een CVA en de mogelijkheid tot psychologische ondersteuning. De verschillende stappen van zorgpad CVA kan je ook op het einde van deze brochure terugvinden. In het ziekenhuis besteden we ook aandacht aan het welzijn van de omgeving. Wanneer u als vriend, familielid, buur of naaste van een patiënt wie opgenomen is met een CVA nood hebt aan een gesprek dan mag u altijd contact opnemen met één van de betrokken psychologen.
Wanneer u merkt vragen te hebben over de omgang met uw naaste of in de knoop te zitten met uw eigen gedachten en gevoelens omtrent het doorgemaakte CVA en de zorg voor uw naaste, weet dan dat u niet alleen bent. U kan altijd iemand hierover aanspreken op de afdeling, of erover spreken met uw huisarts.
Contact
Bronke Laeveren
Klinisch Psychologe – Dienst Patiëntenbegeleiding
Telefoon: 016/80.92.94
Email: bronke.laeveren@rztienen.be