Wat kan je verwachten bij een gynaecologisch onderzoek?
Een gynaecologisch onderzoek is inherent intiem en kan daarom voor sommige patiënten spanningen of ongemak met zich mee brengen. We vinden het dan ook belangrijk dat je vooraf goed weet waar je je aan kunt verwachten en dat je je tijdens de consultatie veilig, gehoord en gerespecteerd voelt.
In deze brochure lees je hoe een typisch gynaecologisch onderzoek in zijn werk gaat. Weet dat jij steeds in controle bent: de arts legt elk onderdeel van het onderzoek vooraf uit, je mag op elk moment vragen stellen, iets weigeren, pauzeren of het onderzoek stopzetten.
Gesprek (anamnese)
Een consultatie bij de gynaecoloog begint met een gesprek. Tijdens dit gesprek kun je eventuele klachten en je medische achtergrond met de gynaecoloog bespreken en al je vragen stellen. Na het gesprek vindt, als dat nodig is en met jouw toestemming, een lichamelijk onderzoek plaats.
Klinisch onderzoek
Voor het klinisch onderzoek kleed je je uit in een aparte omkleedruimte. Wanneer het onderzoek afgerond is, kan je je opnieuw aankleden.
Het onderzoek kan uit volgende onderdelen bestaan:
Borstonderzoek: de gynaecoloog onderzoekt zowel de borsten als de klierstreken met de vingers en handpalm.
Vaginaal onderzoek:
Uitwendig onderzoek: inspectie van de schaamlippen en de ingang van de vagina.
Inwendig onderzoek: de arts brengt een spreidertje (speculum of eendenbek) in om de schede en de baarmoedermond goed te bekijken. Dit onderzoek neemt slechts een paar minuten in beslag. De meeste mensen ervaren dit niet als pijnlijk, maar wel wat ongemakkelijk. Geef het gerust aan als iets vervelend of pijnlijk aanvoelt. Zo nodig kan bij dit onderzoek ook een uitstrijkje genomen worden.
Manueel onderzoek: de gynaecoloog brengt één of twee vingers in de vagina en voelt met de andere hand op de onderbuik om de grootte, beweeglijkheid en de eventuele gevoeligheid van de baarmoeder en eierstokken te beoordelen.
Echografie: om de inwendige geslachtsorganen in beeld te brengen, kiezen we meestal voor een vaginale echografie. Als dit onmogelijk zou zijn (bijvoorbeeld omdat je nog nooit seksuele betrekkingen hebt gehad), kunnen we ook voor een echografie via de buikwand kiezen.
Tijdens het vaginaal onderzoek lig je op de gynaecologische stoel met je benen gespreid in steunen.
|
Jouw keuze telt! Je mag...
Je hoeft hiervoor geen uitleg of verantwoording te geven. |
Na het onderzoek
Na afloop bespreekt de arts samen met jou de bevindingen en, als dat nodig is, een verdere behandeling of opvolging. Je krijgt ook de ruimte om vragen te stellen.
Voorbereiding: er is van jouw kant geen specifieke voorbereiding nodig. Als je specifieke vragen hebt, kan het helpen om ze vooraf op te schrijven zodat je ze tijdens de consultatie niet vergeet te stellen.
Menstruatie: het onderzoek kan doorgaans ook tijdens de menstruatie plaatsvinden.
Ervaring: het onderzoek kan soms vervelend of gevoelig zijn, maar wordt doorgaans niet als pijnlijk ervaren.
Nazorg: na afloop kun je licht bloedverlies hebben.
Begeleiding: als je dat wil, mag je partner of vertrouwenspersoon aanwezig zijn bij de consultatie en het onderzoek.
Over het nut van een algemeen preventief gynaecologisch onderzoek bestaat discussie. Maar er zijn specifieke situaties waarin een preventief onderzoek zeker aan te raden is:
Het bevolkingsonderzoek naar (voorlopers) van baarmoederhalskanker middels uitstrijkje of HPV test wordt ten zeerste aangeraden.
Vanaf de leeftijd van 50 jaar tot 69 jaar worden vrouwen bovendien automatisch opgeroepen voor een mammografie (radiografie van de borsten).
Als je specifieke klachten hebt (zoals bijvoorbeeld buikpijn, abnormaal bloedverlies, abnormale vaginale afscheiding) of afwijkingen vermoedt (veranderingen in het uitzicht van de borsten, knobbeltje in de borst), mag je altijd je huisarts of gynaecoloog contacteren. Je kunt voor een standaard gynaecologisch onderzoek en baarmoederhalsuitstrijkje zowel bij je huisarts als bij je gynaecoloog terecht. Je huisarts zal je steeds vakkundig verwijzen indien er een afwijking vermoed wordt. Je gynaecoloog en je huisarts werken samen en wisselen, met respect voor je privacy, de noodzakelijke informatie met elkaar uit.