Familiebrochure PAAZ

Het team van de PAAZ verwelkomt u als familie/naaste (verder vermeld als “naaste”) van de opgenomen patiënt op onze afdeling. Een opname in een ziekenhuis is ook voor de naasten meestal een ingrijpende gebeurtenis zijn. Duidelijke informatie kan u helpen tijdens deze moeilijke periode. Deze brochure geeft u uitleg over het verloop van een opname, de werking van onze afdeling en hoe wij u als naaste betrekken in de begeleiding.

Wij willen als team ook goed zorg dragen voor de naasten van onze opgenomen patiënt. Zij nemen veel zorg op voor, tijdens en na een opname. Naasten zijn dikwijls bezorgd, willen helpen maar weten niet altijd hoe ze dit kunnen doen. Soms begrijpen ze niet goed waarom het moeilijker loopt. U kan dan ook met deze vragen en bezorgdheden terecht op onze afdeling. Voor persoonsgebonden informatie (bv hoe het momenteel gaat met uw opgenomen naaste) is er toestemming nodig van de patiënt, niet-persoonsgebonden informatie (bezoekuren, groepstherapie, …) kan altijd gegeven worden.

Wanneer u vragen hebt over het opnameverloop en de toestand van uw naaste en deze geeft hiervoor de toestemming, kan u hiervoor steeds onze afdeling telefonisch contacteren op (t)016/803712 of de individuele begeleiders (IB) of andere therapeutisch betrokken teamleden aanspreken wanneer u op bezoek komt.

Indien aangewezen kan u ook een gesprek met de behandelende psychiater, hoofdverpleegkundige, psychologe en/of IB worden aangeboden of u kan hier zelf een vraag naar stellen. Ook indien er zich sommige situaties voordoen die voor verbetering vatbaar zijn of als u zaken ervaart die niet naar wens verlopen, kan u de arts of hoofdverpleegkundige aanspreken.

Wij vinden het heel belangrijk dat u als naaste van de patiënt, mits diens instemming, betrokken wordt in de begeleiding. U heeft dan ook een belangrijke rol bij aanvang, bij evaluatiemomenten op 2 en 4 weken en bij ontslag. Via informatieve gesprekken proberen we verschillende ervaringen te verzamelen om een zo volledig mogelijk beeld te bekomen.

In het behandelplan wordt dan ook opgenomen welke doelstellingen u als naaste heeft op korte en lange termijn en dit wordt ook teruggekoppeld tijdens gesprekken en evaluatiemomenten met de patiënt.

Concreet betekent dit dat u bij opname, als u hierbij aanwezig bent, ook gehoord wordt en bevraagd wordt aan de hand van een korte vragenlijst over : de doelstellingen voor uw opgenomen naaste, eventuele risico’s (agressie en suïcidaliteit) en mogelijke aandachtspunten. Indien dit niet kan tijdens het opnamemoment, wordt u telefonisch gecontacteerd hierover door een teamlid tijdens de eerste week van opname. Voor de evaluatiemomenten op 2 en 4 weken krijgt u een evaluatieformulier doorgemaild (tenzij u een andere manier van communicatie hierover wenst).

Het is soms aangewezen om een koppelgesprek en/of gezinsgesprek te houden waartoe u uitgeno-digd wordt door de psychiater of psycholoog. U kan ook zelf aangeven als u een gesprek wenst .

Patiënten worden ook gestimuleerd om in dialoog te gaan met hun omgeving over hun ziekteproces en over hun weekendverblijf thuis.

Tijdens de individuele en groepsgesprekken worden de naasten ook heel centraal gesteld bv tijdens verslavingsgroep over het effect op de omgeving, tijdens de ouderpraatgroep, …

PAAZ staat voor Psychiatrische Afdeling in een Algemeen Ziekenhuis. Een psychiatrische afdeling in een algemeen ziekenhuis is vooral bedoeld voor patiënten in acute psychische nood voor wie een korte opname aangewezen is. Het zorgteam biedt eerste opvang, onderzoekt samen met de patiënt de hulpvraag en start een gepaste behandeling rekening houdend met de eigen doelstellingen. Er wordt ook aan de naasten gevraagd welke doelstellingen zij voor ogen hebben, op korte en op lange termijn (zie De rol van naasten).

Onze afdeling biedt opvangmogelijkheden voor 30 patiënten. Er zijn eenpersoonskamers, tweeper-soonskamers en een driepersoonskamer. Daarnaast is er een gemeenschappelijke eet-en leefzaal, een rookruimte en lokalen voor ergo- en relaxatietherapie.

Onze PAAZ is een open afdeling. Er gelden algemene afspraken over het verlaten van de afdeling en individuele afspraken met elke patiënt in functie van de gezondheidstoestand.

Bij opname krijgt de patiënt, liefst in aanwezigheid van zijn naaste(n), door een verpleegkundige of een therapeutische zorgmedewerker, een rondleiding op de afdeling. Dezelfde dag (als de patiënt hiertoe in staat is ), volgt een opnamegesprek met een verpleegkundige of een therapeutische zorgmedewerker waarin de belangrijkste reden van opname wordt besproken. Er wordt geprobeerd aan de eerste noden tegemoet te komen en vragen te beantwoorden. Ook hierbij is de aanwezigheid van naasten een grote meerwaarde. Er is hoe dan ook in het gesprek zeker ook aandacht voor de naasten en welke impact er de voorbije tijd geweest is op hen.

De behandeling gebeurt hoofdzakelijk individueel per patiënt en daarnaast ook in groep met andere patiënten. Door middel van regelmatige gesprekken met verschillende teamleden proberen wij zo snel mogelijk zoveel mogelijk informatie te verzamelen van de patiënt en diens omgeving omdat deze nodig is om de gepaste behandeling te kunnen vastleggen. Mensen uit de dagelijkse omgeving zoals de partner, kinderen of familieleden zijn voor ons heel belangrijk in de behandeling. Ons uitgangspunt is het betrekken van de naasten. Hiervoor vragen we patiënt bij aanvang van de opname instemming.

Er zijn verschillende individuele gesprekken voor de patiënt met zijn psychiater ( 2 keer per week tijdens de afdelingsronde), met de twee vaste individuele begeleiders (IB) uit het verpleegkundige zorgteam en eventueel met een psycholoog of maatschappelijk werker.

De groepstherapieën omvatten een weekopening en –sluiting, ergotherapeutische sessies, groepsgesprekken georganiseerd door de psychologen (psycho-educatieve groep rond een bepaald thema en een ervaringsgerichte praatgroep rond afhankelijkheidsproblemen), relaxatietraining door een verpleegkundige, ouderpraatgroep en infosessies door de maatschappelijke assistente.

De opnameduur hangt af van de gezondheidstoestand van de patiënt en verschilt daarom ook van patiënt tot patiënt. Het ontslag wordt bepaald rekening houdend met de thuiscontext en in samenspraak met de psychiater. De richtduur is 3 weken, dit kan uitzonderlijk verlengd worden tot maximum 6 weken afhankelijk van de doelstellingen in het behandelplan. Dit is een (elektronisch) document waarin de beschrijving van de behandeling staat, afgestemd op de doelstellingen van de patiënt, met dagelijkse observaties van de teamleden en weergave van de evolutie.

We vragen begrip voor ons beleid rond vrijheidsbeperkende en – berovende maatregelen. We gebruiken deze maatregelen slechts in hoogst uitzonderlijke omstandigheden nadat alle andere alternatieven zijn uitgeprobeerd en desondanks het gewenste resultaat uitblijft. We houden ons in deze hoogst uitzonderlijke situatie strikt aan de wettelijke regels.

Omdat een PAAZ vooral bedoeld is voor een kortdurende opname en behandeling, is een goede nazorg belangrijk. Vaak volgt de huisarts de patiënt verder op. Soms is intensievere nazorg nodig bij psychiater of psycholoog of dient er een doorverwijzing te zijn naar een gespecialiseerd ziekenhuis voor een langdurige behandeling. Dit gebeurt in samenspraak met de patiënt en diens context.

Om het verblijf voor al onze patiënten zo veilig en aangenaam mogelijk te laten verlopen, gelden er een aantal algemene afspraken en regels. Wij vragen dat u als naaste deze afspraken mee ondersteunt. U kan deze bevragen bij uw opgenomen naaste en/of deze raadplegen in de patiëntenwijzer ( deze krijgt elke patiënt bij opname en kan ook gevraagd worden aan elk teamlid)

De bezoekruimte

Bezoek kan plaats vinden in onze dagzaal. Wanneer u een eenpersoonskamer heeft kan dit op de kamer. Op tweepersoonskamers kan dit evenzeer maar is het ook belangrijk om ook rekening te houden met de kamergenoot. De polyvalente zaal leent zich ook tot bezoek en is ook een ruimte waar u met uw kinderen wat rustige tijd kan doorbrengen (bv ook mogelijkheid tot spelen met speelgoed) .

De bezoekuren

We vragen u om u strikt aan de bezoekuren te houden. Een uitzondering hierop kan altijd. We vragen u om dit met de IB of met de afdelingsverpleegkundige te bespreken. De bezoekuren vinden plaats op :

- maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag van 17u30 tot 20.00 uur

- woensdag, zaterdag, zon- en feestdag van 14.00 tot 20.00 uur

De afdeling verlaten

Individueel worden afspraken gemaakt tussen de behandelende psychiater en de patiënt rond het verlaten van de afdeling. Deze periode kan, afhankelijk van de toestand van de patiënt, verlengd worden of aangepast worden naar “met afspraken de afdeling verlaten” (bv enkel met bezoek, maximaal een half uur, …). We vragen aan de patiënt om dit ook duidelijk aan u als naaste door te geven. Bij mogelijke onduidelijkheid hierrond kan u zeker onze afdeling hierover contacteren of brengen wij u hiervan op de hoogte.

Wanneer de patiënt toestemming heeft om de afdeling te verlaten kan dit op de volgende uren en in elk van de gevallen wordt de patiënt ten laatste om 20.00 uur terug op de afdeling verwacht.

- Na het ontbijt tot 09.00 uur, na het middagmaal tot 14.00 uur en na de therapie-uren vanaf 16.00 uur.

- Op woensdag, zaterdag en op zon- en feestdagen vanaf 14.00 uur

- Tijdens de bezoekuren

Uitzonderingen hierop dienen steeds met de psychiater besproken te worden.

Gebruik van medicatie en andere middelen

Om veiligheidsredenen wordt de patiënt bij opname gevraagd om alle meegebrachte thuismedicatie aan de verpleegkundige die de patiënt op de kamer installeert, te overhandigen. Bij ontslag krijgt de patiënt zijn medicatie, die geen gezondheidsrisico inhoudt, terug mee naar huis. Er wordt aan de patiënt gevraagd om geen alcohol, andere drugs, niet-voorgeschreven medicatie en/of energy drinks te nuttigen tijdens de opname. Dit geldt ook tijdens de uitgangsuren of in het weekend of wanneer de patiënt op feestdagen het ziekenhuis verlaat. Als naaste bent u een belangrijke schakel om dit mee te ondersteunen. Om therapeutische redenen kan er aan de patiënt gevraagd worden om de bagage/kamer te controleren en een alcohol/drugtest te ondergaan.

Gedragscode

Het gebruik van de gsm op de afdeling is toegestaan. We vragen aan onze patiënten om geen gsm-gesprekken te voeren tijdens de therapiesessies en tussen 22.00 uur en 07.00 uur om de nachtrust van alle patiënten te garanderen. Als naaste heeft u hierin ook een belangrijke rol.

Nazorg is de opvolging, begeleiding of behandeling die je krijgt na een opname. Omdat een PAAZ vooral bedoeld is voor een kortdurende crisisopname en behandeling, is een goede nazorg belangrijk. De naaste is hierbij uiteraard onmisbaar en wordt doorheen de opname op de evaluatiemomenten en gesprekken met onze teamleden hierbij betrokken.

Vaak volgt de huisarts de patiënt verder op wanneer de patiënt het ziekenhuis verlaat en weer naar huis gaat. Deze wordt dan ook geïnformeerd over het verloop van de opname. Indien patiënt dit niet wenst dient patiënt dit zelf uitdrukkelijk te vermelden bij het begin van opname.

Soms is er intensievere nazorg nodig. Dat kan bijvoorbeeld onder de vorm van regelmatige consultaties bij een psychiater of psycholoog (van ons ziekenhuis of elders). De ambulante psychiaters krijgen een medisch verslag over de opname. De psycholoog van de afdeling kan bij ontslag de ambulante therapeut informeren over de behandeling hier op de afdeling. In andere gevallen kan een doorverwijzing naar een gespecialiseerd ziekenhuis voor langdurige behandeling noodzakelijk zijn.

Ook lotgenotencontact is een manier van nazorg. Er zijn patiëntenverenigingen die dit organiseren. Meer info vindt u op www.zelfhulp.be

Geef ons zeker tijdig uw eigen mening over de nazorg die u voor uw opgenomen naaste wenst. Als u geen voorkeuren heeft zal het behandelteam van de PAAZ de gepaste nazorg voorstellen en met de patiënt en ook met zijn context bespreken. Ook hulpverleners die niet aan ons ziekenhuis verbonden zijn, kunnen we bij de nazorg betrekken.

Onze medewerkers zetten zich in om zowel uw naaste die opgenomen is als u als belangrijke betrokkene met de best mogelijke zorgen te omringen. Toch kunnen er zich soms situaties voordoen die voor verbetering vatbaar zijn, of lopen de zaken niet naar wens. Bent u niet tevreden over bepaalde aspecten van het verblijf of de behandeling van uw opgenomen naaste of behandeling van uzelf als belangrijke betrokkene, spreek dan de behandelende arts, de IB, de begeleidende therapeut of de hoofdverpleegkundige aan. Vaak volstaat het er samen over te praten om kleine problemen op te lossen.

Indien dit niet lukt, kan u zich altijd richten tot de ombudspersoon. Deze is het aanspreekpunt in het ziekenhuis voor patiënten en hun naasten met klachten over de zorg en dienstverlening en zal elke klacht vertrouwelijk behandelen. De ombudspersoon werkt onafhankelijk en is onpartijdig bij bemiddeling. U kan haar bereiken via ombudsdienst@rztienen.be of telefonisch op (t) 016/803565..

U kan zich ook richten tot de Externe ombudsdienst via de Vlaamse ombudsdienst: www.vlaamseombudsdienst.be

Hebt u nog vragen na het lezen van deze brochure, aarzel dan niet om een teamlid aan te spreken of te contacteren. Wij zijn er om u te helpen.