RZ Tienen roept op tot aandacht voor decubituspreventie

RZ tienen zet haar schouders onder de Vlaamse actie ‘Even draaien, is veel leed besparen' en roept op tot aandacht voor decubituspreventie. Daarnaast droegen we actief bij tot de ontwikkeling van de BEPU-tool.

Op 20 november, de Internationale Dag tegen Decubitus, zet RZ Tienen – samen met UZ Leuven en verschillende Vlaamse zorginstellingen – het belang van preventie bij doorligwonden extra in de kijker. 

Doorligwonden blijven namelijk een groot gezondheidsprobleem. In Europa ontwikkelt gemiddeld 8,4%(1) van de patiënten tijdens een zorgverblijf een doorligwonde. Ook in de bredere zorgketen – woonzorgcentra, revalidatie en thuiszorg – blijven patiënten kwetsbaar. Daarom zetten RZ Tienen en UZ Leuven, samen met andere Vlaamse ziekenhuizen, hun schouders onder een gezamenlijke actie voor meer interdisciplinaire samenwerking in de strijd tegen decubitus.

In België krijgen elk jaar meer dan 150.000 patiënten te maken met doorligwonden. Preventie blijft dus een cruciaal onderdeel van kwaliteitsvolle en veilige zorg – binnen én buiten het ziekenhuis.

Kwetsbare plekken bij kwetsbare patiënten

Decubitus of doorligwonden ontstaan wanneer een patiënt langdurig in dezelfde houding ligt of zit. Vooral ouderen, kritiek zieke patiënten en mensen met beperkte mobiliteit lopen risico. De gevolgen zijn zwaar: meer pijn en ongemak, langere opnames en hogere zorgkosten – soms tot meer dan 100.000 euro per patiënt bij ernstige letsels.

Doorligwonden zijn niet alleen een medisch probleem, maar ook een signaal dat we als zorgverleners nog beter moeten samenwerken,” zegt Annelies de Graaf, verpleegkundig specialist wondzorg in UZ Leuven.
“Of de patiënt nu in het ziekenhuis, een woonzorgcentrum of thuis wordt verzorgd: alleen als verpleegkundigen, artsen, kinesitherapeuten en mantelzorgers op één lijn zitten, kunnen we decubitus écht voorkomen.” zegt Magali Nys, onze verpleegkundig specialist wondzorg (RZ Tienen).

Nieuwe Vlaamse risicotool: BEPU2025

Om zorgverleners beter te ondersteunen bij preventie, ontwikkelden verpleegkundig specialisten van het RZ Tienen (Magali Nys), UZ Leuven, UZ Brussel, UZ Gent, ZAS en de Skin Integrity Research Group (UGent) een uniform instrument: de Belgian Pressure Ulcer Risk Assessment Tool (BEPU).

Deze tool helpt verpleegkundigen om het risico op doorligwonden op een gestandaardiseerde manier in te schatten. Zowel ons ziekenhuis als UZ Gent, UZ Leuven en UZ Brussel starten reeds vanaf deze maand met de BEPU actief in hun dagelijkse praktijk en merken duidelijke verbeteringen.

“Met de BEPU2025, worden onze patiënten dagelijks systematisch gescreend en kunnen we sneller preventieve maatregelen nemen,” zegt Magali Nys, verpleegkundig specialist wondzorg in ons ziekenhuis (RZ Tienen).
“We proberen om deze aanpak niet te laten stoppen bij ontslag uit het ziekenhuis. Via overlegmomenten met wondzorgverenigingen zoals WCS België en Eduwond, huisartsen, thuisverpleegkundigen en woonzorgcentra trachten we voor een naadloze opvolging te zorgen. Dit is niet altijd evident, we werken met andere dossiers of andere tools om risicobepaling voor decubitus uit te voeren. Daarom is onze grens verleggen naar extramurale partners zo belangrijk.” zegt Annelies de Graaf, verpleegkundig specialist wondzorg in UZ Leuven.

Zo proberen de verpleegkundig specialisten de BEPU2025 ook extramuraal in te voeren, zodat patiënten overal dezelfde kwaliteitsstandaard ervaren — van opname tot nazorg thuis.

De BEPU2025-risicobepaling is gebaseerd op internationale richtlijnen van het European Pressure Ulcer Advisory Panel (EPUAP) en vormt de basis voor een gemeenschappelijke Vlaamse preventiestrategie.

Preventie met hulpmiddelen 

De meest doeltreffende maatregel? Regelmatig van houding veranderen. Idealiter gebeurt dit elke drie tot vier uur. Daarbij wordt aandacht besteed aan correcte zithouding en zwevende hielen. Voor minder mobiele patiënten gebruiken we bijkomstig drukverlagende matrassen en kussens, en betrekken we kinesitherapeuten om de mobiliteit te stimuleren. 

“Iedereen in het zorgteam speelt een rol – zowel verpleegkundige, arts als elke zorgprofessional,” zegt Magali. “Het vraagt alertheid van iedereen om tijdig te signaleren wanneer een patiënt risico loopt. Preventie is teamwork, geen individuele opdracht.”

RZ Tienen zet de preventieweek extra kracht bij

Op de Internationale Dag tegen Decubitus willen RZ Tienen en UZ Leuven, samen met collega-zorginstellingen, alle zorgverleners bedanken voor hun dagelijkse inzet. Met de symbolische actie ‘Even draaien, is veel leed besparen’ delen verpleegkundigen ‘rode billen’ of poepsnoepjes uit als ludieke herinnering aan het belang van preventie. Daarnaast wordt de BEPU-tool toegelicht tijdens rondgangen op alle afdelingen van RZ Tienen.

[1] Li Z, Lin F, Thalib L, Chaboyer W. Global prevalence and incidence of pressure injuries in hospitalised adult patients: A systematic review and meta-analysis. Int J Nurs Stud. 2020 May;105:103546. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2020.103546. Epub 2020 Jan 31. PMID: 32113142.

Laatst aangepast door Valerie Jacobs, 20 november 2025
Afdrukken